Ελεύθερο Πανεπιστήμιο
Πρόγραμμα 5ου Κύκλου
Αθανάσιος Μαρκόπουλος
Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών
5 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Η εκπαίδευση στον Βυζαντινό κόσμο. Συνέχειες και τομές
Τα μαθήματα θα πραγματοποιούνται κάθε Τετάρτη και ώρα 17.00-18.30
Τετάρτη 14 Μαΐου
Το ελληνορρωμαϊκό παρελθόν, η κρίση του 4ου αιώνα στο Βυζάντιο και η επικράτηση του «παραδοσιακού» σχολείου
Τετάρτη 21 Μαΐου
Η κυριαρχία της ελληνικής γλώσσας, η απώλεια των εδαφών και η εσωτερική αναδίπλωση τού Βυζαντίου (Εικονομαχία). Η εκπαιδευτική κρίση
Τετάρτη 28 Μαΐου
Τα εκπαιδευτικά πράγματα από τη λήξη τής Εικονομαχίας (842) έως τα χρόνια της Άλωσης. Τα πρώτα γράμματα στο σχολείο τού γραμματιστή
Τετάρτη 4 Ιουνίου
Ο γραμματικός και η ανάπτυξη τού μέσου βυζαντινού σχολείου. Πρόγραμμα, διδάσκοντες, έκκριτοι σχολών, εξετάσεις, δίδακτρα, ανταγωνισμοί
Τετάρτη 11 Ιουνίου
Η «ανώτατη» εκπαίδευση στο Βυζάντιο. Από το «αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο» τού Θεοδοσίου Β΄ (425), στη σχολή της Μαγναύρας, το Διδασκαλείον των νόμων (1047) και τον ύπατο των φιλοσόφων Μιχαήλ Ψελλό. Συμπεράσματα
Βιογραφικά στοιχεία
Αθανάσιος Μαρκόπουλος
Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή τού Πανεπιστημίου Αθηνών. Mεταξύ 1972-1974, ως υπότροφος του Ιδρύματος Σταθάτου, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι (Πανεπιστήμιο τής Σορβόννης, École Pratique des Hautes Études, Collège de France), όπου παρακολούθησε τις παραδόσεις και τα σεμινάρια των Hélène Ahrweiler, Jean Irigoin, Jean Gouillard, Paul Lemerle, Nίκου Σβορώνου κ.ά. Élève titulaire της École Pratique des Hautes Études (IVe section) το 1974. Ερευνητής στο Kέντρο Bυζαντινών Ερευνών τού Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών από το 1974, Καθηγητής τής Bυζαντινής Φιλολογίας στο Tμήμα Φιλολογίας τής Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Kρήτης από το 1984 έως το 2000, οπότε μετακλήθηκε στο αντίστοιχο τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Tα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά του εστιάζονται στον χώρο τής βυζαντινής ιστοριογραφίας, τής επιστολογραφίας, τής βυζαντινής εκπαίδευσης αλλά και τής πνευματικής κίνησης και δραστηριότητας κατά τη διάρκεια τής Μακεδονικής δυναστείας. Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό άρθρων και τα κάτωθι βιβλία:
Η χρονογραφία του Ψευδοσυμεών και οι πηγές της (Ιωάννινα 1978). Η θέση του χρονογράφου στη βυζαντινή κοινωνία. Νοοτροπία-Τεχνοτροπία (Αθήνα/Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν 1993). στο σχολείο με... χαρτί και καλαμάρι (Aθήνα/Kαλειδοσκόπιο 1999). [Στους δρόμους του Bυζαντίου, 3] (Κρατικό βραβείου παιδικού βιβλίου γνώσεων 2000). (Β΄ έκδοση, Αθήνα 2002).Anonymi Professoris epistulae, recensuit ― (Walter de Gruyter, Βερολίνο-Νέα Υόρκη 2000). [Corpus Fontium Historiae Byzantinae/Series Berolinensis 37] (Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών 2003). History and Literature of Byzantium in the 9th-10th Centuries (Variorum Collected Studies Series, Ashgate/Variorum 2004).
